Phil Falcone và đế chế Casino Hồ Tràm


Đó là lúc 7 giờ 55 phút, trong một buổi sáng ôi ả ở miền nam Việt Nam, hơn 1.000 nhân viên vệ sinh, đầu bếp và người chia bài làm việc tại khu phức hợp nghĩ dưỡng, giải trí và Casino Grand Hồ Tràm Strip đang tập hợp ở bên ngoài phòng họp lớn nhất để họp giao ban. Từ phía trong vọng ra tiếng nhạc khá lớn.


Cuối cùng, khi cánh cửa mở ra là một căn phòng tối, ngoại trừ những ánh đèn màu xanh và trắng đang nhảy nhót trên sân khấu, xuyên thẳng lên trần nhà. Trên sân khấu là 1 nhóm 5 người, trong đó có 4 phụ nữ người Việt cao ráo mặc bộ đồng phục tông màu đỏ khá bắt mắt xếp thành một hình vuông vây quanh Micheal Kelly, người đàn ông trung niên đến từ Philadelphia chưa bao giờ đặt chân tới châu Á trước khi trở thành Chủ tịch của casino này.

Kelly vận bộ đồ giống như 1 ảo thuật gia, với bộ vét "3 mảnh" và chiếc cà vạt màu đỏ. Sau khi các nhân viên ổn định chỗ ngồi ở phía dưới, ông bắt đầu bài phát biểu của mình. Kelly chỉ nói được một chút tiếng Việt, do đó lời phiên dịch được chiếu lên màn hình dựng sau lưng ông. "Khi tôi tới đây 18 tháng trước, ngài Phil Falcone đã bảo với tôi rằng hãy nghĩ lớn", Kelly hào hứng ca ngợi nhân vật đang không có mặt tại cuộc họp.


"Khi đó, Hồ Tràm đang thua lỗ. Thực tế thì mỗi tháng ngài Falcone, cổ đông lớn của chúng ta, đều phải viết séc để có thể giữ cho khu này không bị đóng cửa", Kelly tiếp tục chia sẻ. Nhưng giờ thì doanh thu tăng, số phòng trống giảm và resort nằm cách TP Hồ Chí Minh khoảng 2 giờ đi ô tô đang có kế hoạch mở rộng. Kelly phát 1 đoạn video miêu tả quang cảnh dự án sẽ được triển khai. Trên màn hình hiện lên 1 vùng rộng lớn san sát những khách sạn, casino, trung tâm mua sắm và thậm chí có cả 1 sân bay tư nhân.


Toát mồ hôi dù điều hòa chạy hết công suất, Kelly cởi bỏ chiếc áo jacket mặc ngoài. "Tôi tin vào các bạn", ông nói với nhân viên. "Tôi tin vào Grand. Với sự hỗ trợ của ngài Falcone, chúng ta sẽ tiến lên phía trước!".

Hành trình trở thành ông chủ sở hữu siêu dự án casino theo phong cách Vegas tọa lạc ở 1 vùng xa xôi của tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu của cựu trùm quỹ đầu cơ lừng lẫy một thời nhưng cũng có không ít tai tiếng ở phố Wall là một câu chuyện dài và phức tạp. Nhưng có một điều chắc chắn là Hồ Tràm Strip thể hiện đầy đủ tính cách từng đem đến cũng như tước đi của Falcone nhiều tỷ USD trong suốt sự nghiệp của ông: ý chí sắt đá khăng khăng rằng những gì mình đang làm là đúng.


Ban đầu, Hồ Tràm chỉ là một "canh bạc nhỏ" của Falcone. Nhưng dự án ngày càng phình to và ông không chịu bỏ cuộc khi mà những người khác tin rằng nó sẽ có số phận hẩm hiu. Lẽ ra MGM Resorts International sẽ là bên vận hành nhưng lại bỏ dở giữa chừng, các nhà đầu tư lớn khác cũng rất bi quan. Tuy nhiên, tính đến nay quỹ đầu cơ Harbinger Capital Partners của Falcon đã cam kết rót tổng cộng hơn 450 triệu USD vào đây. Falcone có tham vọng dựng nên một Las Vegas hay Macau ở Việt Nam, đất nước có dân số trẻ với nền kinh tế tăng trưởng 6% mỗi năm.


Những thành công ban đầu trong sự nghiệp của Falcone rất phù hợp với hình tượng nhân tài mà phố Wall ao ước. Ông lớn lên ở thị trấn Chisholm nghèo khó của bang Minnesota với người mẹ là công nhân may trong khi người cha thì thường xuyên vắng bóng. Đỗ Harvard chuyên ngành kinh tế nhưng ông là 1 người chơi khúc côn cầu xuất sắc. Sau khi tốt nghiệp, ông từng thi đấu chuyên nghiệp ở Thụy Điển trước khi phải chuyển sang công việc văn phòng vì chấn thương. Năm 1985, ngay trước khi thị trường trái phiếu rác bùng nổ, ông trở thành 1 trader chuyên phụ trách trái phiếu tại ngân hàng đầu tư Kidder, Peabody & Co. (New York). Đến năm 2001, ông lập ra Harbinger.


Quỹ đầu cơ Harbinger đặt văn phòng ở tầng 30 của tòa nhà nằm tại góc giao giữa phố 57 và đại lộ Park Avenue, New York. Văn phòng được trang trí theo lối kết hợp giữa Bảo tàng nghệ thuật đương đại và công viên Maple Leaf của Canada. Khu vực lễ tân có treo bức tranh của họa sĩ người Anh Damien Hirst. Ngồi vào những chiếc ghế được làm theo phong cách thiết kế của Mies van der Rohe, khách ghé qua có thể nghiền ngẫm những cuốn sách về khúc côn cầu trong thời gian chờ đợi. Phòng họp thì được đặt tên theo các đội trong giải vô địch khúc côn cầu Mỹ NHL.


Một chiều tháng 4, Falcone bước vào phòng họp để bàn luận về việc đầu tư vào Việt Nam. Ông trông khá trẻ so với tuổi 54, với mái tóc xoăn màu nâu sẫm. Ông thường đeo cặp kính màu đen, mặc bộ vét tối màu với ve áo dựng ngược, kết hợp với áo sơ mi trắng mở cúc để lộ chiếc dây chuyền có mặt in hình thần voi Ganesh trong đạo Hindu với ý nghĩa mang lại may mắn. Falcone có giọng nói nhỏ nhẹ dễ gây thiện cảm, và cách nói chuyện của ông giống như một người đang chậm rãi bước những bước đầy cẩn trọng.


Tính đến nay Falcone đã gắn bó với Hồ Tràm được một thập kỷ. Dù gặp không ít khó khăn, cho đến bây giờ ông vẫn lạc quan về nó. "Tôi không muốn so sánh với Las Vegas ở những năm 1940 và 1950. Nhưng bạn biết gì không? Khi đó người ta xây casino trên sa mạc, và ý tưởng ấy từng được coi là ngốc nghếch", ông nói.


Năm 2006, Harbinger đang là một quỹ đầu cơ đặc biệt thành công. Falcone nâng tài sản của quỹ này từ mức 25 triệu USD ban đầu lên 5,5 tỷ USD. Nhưng cả ông và Harbinger đều gần như vô danh ở bên ngoài phố Wall. Cuối năm đó, Falcone bị thuyết phục rằng thị trường nhà đất sắp đổ vỡ và bắt đầu mạnh tay đặt cược chống lại các khoản vay dưới chuẩn. Ông đã đúng. Năm 2007, khi thị trường bắt đầu hoảng loạn, quỹ "lá cờ đầu" của ông tăng trưởng 116%, giúp Falcone nổi lên là một trong những nhà đầu tư "thần thánh" có thể nhìn thấy trước cuộc khủng hoảng tài chính. Theo Institutional Investor, ông được trả lương 1,7 tỷ USD trong năm 2007 và đã cùng với người vợ Lisa hưởng thụ cuộc sống xa hoa, như bỏ ra 49 triệu USD để mua 1 căn biệt thự.


Và Falcone cũng phải tìm nơi để đầu tư dòng vốn mới của Harbinger. Hai người đàn ông Canada đã tiếp cận ông và đưa ra 1 ý tưởng đầu tư đầy hấp dẫn mới lạ: xây casino ở Việt Nam. Một trong số đó là Mike Aymong, người đã có nhiều năm làm lãnh đạo trong ngành viễn thông nhưng cũng là CEO của công ty chuyên tường thuật trực tiếp đua ngựa Starnet Communications International. Đối tác của Aymong, David Subotic, từng là 1 nhân viên ngân hàng trước khi từ bỏ công việc dễ chịu ở Toronto để chuyển đến Việt Nam – nơi mà ông từng tới thăm và bị thuyết phục rằng đây chính là chỗ để kiếm bộn tiền.


Aymong và Subotic giải thích về kế hoạch của họ với Falcone. Bộ ba quyết định chọn 1 dải đất ven biển cách TP Hồ Chí Minh không xa và tin rằng mình có thể thuyết phục Chính phủ Việt Nam không những cấp phép xây casino mà còn dỡ bỏ lệnh cấm người Việt vào chơi. Khi đó dự án sẽ "hốt bạc" nhờ thu hút được một lượng lớn du khách nội địa cũng như toàn châu Á.


Falcone đồng ý ban đầu sẽ rót 25 triệu USD vào Asian Coast Development, công ty mẹ của dự án.


Nhưng chuyện không đơn giản. Việc cần làm đầu tiên là phải dọn sạch bom mìn còn sót lại từ thời chiến tranh ở khu vực xung quanh Hồ Tràm. Đến tháng 5/2008, dự án mới được cấp phép. Những ông chủ của nó vạch ra quy hoạch đầy tham vọng: 1 tổ hợp cao cấp 9.000 phòng, có giá trị lên tới 4,2 tỷ USD. Mặc dù người Việt không được phép vào casino, các nhà đầu tư vẫn tin chắc rằng lệnh cấm sẽ sớm được dỡ bỏ. "Chúng tôi từng tin rằng mình đã có được điều vĩ đại nhất thế giới", Subotic nhớ lại.


Nhưng vận may của Falcone lại đổi chiều. Ông đã kiếm bộn tiền khi cuộc khủng hoảng tài chính mới nổ ra nhưng sau đó lại mất sạch. Khi Lehman Brothers sụp đổ tháng 9/2008, quỹ chính của Falcone cũng rơi vào thảm cảnh chung, khiến nhà đầu tư hoảng sợ đòi rút tiền ra. Danh tiếng của ông tan biến. Ý tưởng tiếp theo là đầu tư 3 tỷ USD để xây dựng mạng tốc độ cao có tên LightSquared cũng là thảm họa. Ông đặt cược phần lớn tài sản vào thương vụ hợp tác với Ủy ban viễn thông liên bang. Nhưng những bên phản đối thương vụ này đều là các công ty đầy quyền lực như FedEx, Delata Airlines, thậm chí là cả Không quân Mỹ. Họ cho rằng LightSquared có thể gây gián đoạn hệ thống GPS. Cuối cùng LightSquared phải nộp đơn phá sản năm 2012.


Tồi tệ hơn, 1 tháng sau, Falcone bị Ủy ban chứng khoán Mỹ buộc tội gian lận khi ông vay công ty 113 triệu USD để trả thuế thu nhập cá nhân (sự việc xảy ra từ năm 2009). Falcone phải nộp phạt 18 triệu USD và bị cấm tham gia vào thị trường chứng khoán trong 5 năm. Ông vẫn được phép điều hành Harbinger để hoàn thành nghĩa vụ với các nhà đầu tư nhưng không được huy động vốn mới hoặc thành lập quỹ mới.


Trong khi đó, Hồ Tràm cũng gặp phải những rắc rối nghiêm trọng. Kế hoạch mở cửa vào năm 2010 không trở thành hiện thực, và kỳ vọng về thay đổi chính sách cũng tiêu tan. MGM rút, và tập đoàn casino đến từ nước Mỹ Pinnacle Entertainment cũng rút lui dù đã đầu tư vào đây 92 triệu USD.


Mùa hè 2013, Asian Coast vẫn có thể hoàn thành giai đoạn đầu tiên của dự án với 541 phòng. Nhưng nó nhanh chóng rơi vào cảnh thua lỗ. Gần 1 năm sau đó, Harbinger phải rót thêm 50 triệu USD để giữ cho resort sáng đèn và mang về 1 vị lãnh đạo mới.


Năm 2015, Falcone có chuyến công tác ngắn ngày sang Việt Nam và kể từ đó đến nay vẫn luôn nỗ lực vận động hành lang. Tháng 9/2016, Asian Coast bổ sung thêm Tony Podesta, 1 nhà vận động hành lang kỳ cựu ở Washington, vào hội đồng quản trị. Bên cạnh đó còn có Loretta Pickus, người từng làm luật sư cho các casino của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Asian Coast thông báo quyết định bổ nhiệm này ngay sau khi ông Trump đắc cử, nói rằng bà Pickus "hi vọng dự án Grand Hồ Tràm có thể tiếp tục đóng vai trò là biểu tượng của mối quan hệ Việt – Mỹ dưới thời Tổng thống Trump".