Karl Friedrich Benz - Người sáng lập hãng ôtô Benz và ngôi sao ba cánh

30.07.2017

 

Karl Friedrich Benz (25/11/1844 – 4/4/1929) là một nhà chế tạo động cơ đồng thời là một kỹ sư ô tô người Đức. Ông được công nhận là người đã phát minh ra ô tô chạy bằng động cơ xăng. Hai người Đức khác cùng thời, Gottlieb Daimler và Wilhelm Maybach, cũng nghiên cứu độc lập trên cùng một phát minh với ông, nhưng Benz được cấp bằng sáng chế cho tác phẩm của mình và sau đó ông còn được cấp bằng sáng chế cho tất cả các thành phần chính tạo nên động cơ đốt trong.

 

 

Vào năm 1885, ông chế tạo chiếc Motorwagen, chiếc ô tô khách đầu tiên trang bị động cơ gas. Chiếc xe này có 3 bánh, được lái bằng bánh trước còn hành khách và động cơ được lắp trên hai bánh sau (hiện nay một số chiếc xe như vậy được gọi là xe ba bánh). Ngoài ra, ông còn phát minh ra bộ chế hòa khí, hệ thống điều tốc độ hay gọi là máy gia tốc, hệ thống đánh lửa dùng để đánh lửa từ ắc quy, buzi đánh lửa, khớp ly hợp, cần số và két nước làm mát.

 

Năm 1896, Karl Benz thiết kế và được cấp bằng sáng chế cho động cơ đốt trong đầu tiên với các pít tông nằm ngang ngược hướng với nhau. Đây cũng chính là nguyên tắc thiết kế của các loại động cơ vận hành cao thường dùng cho ô tô thể thao. Benz đã sáng lập nên công ty Benz, tiền thân của Daimler-Benz, Mercedes-Benz và DaimlerChrysler.

 

Trước khi qua đời, ông đã được chứng kiến sự bùng nổ của nhu cầu sử dụng ô tô suốt những năm 1920 nhờ vào những phát minh của ông. Thời kỳ đầu Karl Benz (Karl Friedrich Michael Vaillant) sinh ra ở Karlsruhe, Đức. Bố ông là một người lái tàu hỏa tên là Johann George Benz và mẹ là Josephine Vaillant. Thời điểm ông chào đời, họ chưa chính thức là vợ chồng, và phải bước sang năm 1845 họ mới lấy nhau.

 

Khi Karl tròn hai tuổi, bố ông mất vì một tai nạn đường ray, và tên ông được đổi thành Karl Friedrich Benz để tưởng nhớ đến người cha. Mặc dù sống trong cảnh nghèo khổ nhưng mẹ ông vẫn cố gắng cho ông ăn học tử tế. Benz vào học tại trường địa phương Grammar School ở Karlsruhe và trở thành một học sinh xuất sắc.

 

Vào năm 1853, lúc mới 9 tuổi, ông được học ở trường Lyzeum chuyên về khoa học. Sau đó ông vào Đại học bách khoa dưới sự chỉ dẫn của Ferdinand Redtenbacher. Ban đầu Benz học nghề thợ khóa, nhưng cuối cùng lại tiếp bước cha mình học nghề kỹ sư đầu máy.

 

15 tuổi, ông đỗ kỳ thi kỹ sư cơ khí và được vào học tại trường Đại học Karlsruhe. Ông tốt nghiệp vào 9/7/1864. Thời gian này, khi sử dụng xe đạp, ông bắt đầu hình thành những khái niệm về một chiếc xe mà sau này đã trở thành chiếc xe kéo không ngựa. Sau khi học xong, Benz có 7 năm được đào tạo chuyên nghiệp ở một vài công ty nhưng ông không thấy phù hợp với bất kỳ công ty nào. Ông bắt đầu ở Karlsruhe với hai năm làm những công việc khác nhau tại một công ty cơ khí. Sau đó, ông chuyển tới Mannheim để làm một người vẽ phác thảo đồng thời là một nhà thiết kế trong một công ty vẽ tỷ lệ.

 

Vào năm 1868, ông đến Pforzheim làm việc cho công ty xây dựng cầu Gebrüder Benckiser Eisenwerke und Maschinenfabrik, và sau đó đến Vienna một thời gian ngắn làm việc tại một công ty xây dựng và đồ sắt. Nhà máy của Benz và những phát minh đầu tiên.

 

(1871-1882)

 

Năm tuổi 27 (1871), Karl Benz kết hợp với August Ritter thành lập nhà máy cơ khí ở Mannheim (cũng nhằm cung cấp cả vật liệu xây dựng): Nhà máy cơ khí và đúc, sau đó đổi tên thành Nhà máy chế tạo máy gia công kim loại tấm. Năm đầu tiên của nhà máy là một năm thất bại thảm hại. Ritter không còn đáng tin cậy nữa còn các nhà chức trách địa phương thì ra lệnh tịch thu nhà máy. Benz đã mua hết cổ phần của Ritter trong công ty bằng của hồi môn của cha người vợ sắp cưới, Bertha Ringer.

 

 

Benz và Ringer kết hôn vào 20/07/1872, sinh được năm con: Eugen (1873), Richard (1874), Clara (1877), Thilde (1882), và Ellen (1890).

 

Do việc kinh doanh không gặp may mắn nên Karl Benz chuyển sang phát triển các động cơ mới. Để có nhiều doanh thu hơn, vào năm 1878, ông bắt đầu thực hiện những bằng sáng chế mới. Thoạt đầu, ông tập trung tất cả mọi nỗ lực để tạo ra một động cơ gas 2 kỳ đáng tin cậy, dựa trên thiết kế động cơ 4 kỳ của Nikolaus Otto. Benz hoàn thành động cơ của mình vào đêm giao thừa và được cấp bằng sáng chế năm 1879. Karl Benz đã thể hiện tài năng thực sự của mình qua những phát minh liên tiếp trong khi chế tạo động cơ hai kỳ. Ông đã được cấp bằng sáng chế cho hệ thống điều tốc độ, hệ thống đánh lửa dùng để đánh lửa ắc quy, buzi đánh lửa, bộ chế hòa khí, khớp ly hợp, cần số và két nước làm mát.

 

Công ty Gasmotoren-Fabrik Mannheim của Benz (1882-1883)

 

Vấn đề lại nảy sinh khi các ngân hàng ở Mannheim yêu cầu sáp nhập công ty Gas của Benz do nó vẫn duy trì chi phí sản xuất cao. Benz buộc phải cứu nguy bằng cách liên kết với nhà nhiếp ảnh Emil Bühler và anh trai ông ta (một nhà buôn pho mát) để có được sự ủng hộ của ngân hàng. Công ty này trở thành công ty cổ phần Gasmotoren Fabrik Mannheim vào năm 1882. Sau tất cả những thỏa thuận cần thiết, Benz không hài lòng bởi vì ông chỉ được để lại 5% cổ phần và một vị trí khiêm tốn là giám đốc công ty. Tồi tệ hơn nữa, những ý tưởng của ông không được để ý tới khi thiết kế những sản phẩm mới, vì vậy ông rút khỏi sự hợp tác này chỉ một năm sau đó (1883).

 

Benz & Cie và chiếc Motorwagen

 

Niềm đam mê suốt đời của Benz đã đưa ông tới cửa hàng sửa chữa xe đạp của Max Rose và Friedrich Wilhelm Eßlinger.

 

Vào năm 1883, ba người thành lập một công ty mới sản xuất máy công nghiệp có tên là Benz & Company Rheinische Gasmotoren-Fabrik, hay còn gọi là Benz & Cie. Phát triển nhanh chóng với 25 nhân công, công ty cũng sớm bắt tay vào việc sản xuất động cơ gas. Công ty đã mang đến cho Benz cơ hội để thỏa mãn mong muốn thiết kế chiếc xe kéo không ngựa. Dựa vào kinh nghiệm và sự yêu thích xe đạp, ông đã sử dụng công nghệ tương tự khi tạo ra một chiếc ô tô sử dụng động cơ 4 kỳ của riêng mình đặt giữa hai bánh sau. Công suất được truyền bằng xích thông qua bánh răng đến trục sau.

 

Benz đã hoàn thành sáng chế của mình vào năm 1885 và đặt tên cho nó là Benz Patent Motorwagen. Đó là chiếc ô tô đầu tiên được thiết kế toàn bộ, chứ không đơn giản là một xe kéo lắp động cơ. Vì thế mà Karl Benz được xem là người phát minh ra ô tô. Sự khởi đầu của Motorwagen vào năm 1885 không được như mong đợi. Những cuộc thử nghiệm thường thu hút rất nhiều người xem. Họ cười chế nhạo khi chiếc xe va vào tường bởi vì ban đầu nó rất khó điều khiển. Chiếc Motorwagen được cấp bằng sáng chế DRP-37435 vào 29/02/1886: “ô tô chạy bằng gas”.

 

Những thử nghiệm thành công đầu tiên được thực hiện vào đầu mùa hè năm 1886 trên đường công cộng. Năm tiếp theo, Karl Benz chế tạo ra chiếc Motorwagen Model 2 với một vài thay đổi, và vào năm 1887, Model 3 có bánh gỗ ra mắt công chúng. Benz bắt đầu bán xe – quảng cáo dưới cái tên Benz Patent Motorwagen- và Motorwagen trở thành chiếc xe ô tô đầu tiên được đưa vào thị trường. Khách hàng đầu tiên (cuối mùa hè năm 1888) là một người làm việc trong một bệnh viện tâm thần. Người mua thứ hai, Emile Roger, người Paris, có một ảnh hưởng rất sâu sắc tới thành công của Benz. Trong khoảng thời gian vài năm, Roger đã sản xuất các động cơ của Benz dưới sự cho phép của ông, và vằo năm 1888, quyết định cho thêm những chiếc ô tô của ông vào dây chuyền sản xuất. Vì vậy, rất nhiều chiếc ô tô của Benz được sản xuất ở Pháp và được bán bởi Roger, vì vào thời điểm đó, những người Paris có vẻ rất chuộng ô tô. Những khách hàng đầu tiên phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng.

 

 

Lúc ấy, xăng chỉ có ở các hiệu thuốc và được bán như một sản phẩm làm sạch, và không được dự trữ với khối lượng lớn. Hơn nữa, phiên bản đầu năm 1888 của chiếc Motorwagen phải đẩy khi đi lên dốc. Hạn chế này được khắc phục sau khi Berta Benz thực hiện chuyến đi nổi tiếng của bà, lái một trong những chiếc xe này đi một quãng đường khá xa và gợi ý chồng bà thêm vào một bánh răng khác. Câu chuyện nổi tiếng này xuất phát từ một buổi sáng ngày 5/8/1888, Berta Benz lấy chiếc xe của Benz (chồng bà không hề biết đến việc này), và thực hiện chuyến đi dài 106 cây số từ Mannheim đến Pforzheim để thăm mẹ bà, mang theo cả hai con trai là Eugen và Richard. Ngoài việc phải xoay xở để có xăng làm nhiên liệu tại các hiệu thuốc trên đường, bà còn phải vượt qua rất nhiều vấn đề về kỹ thuật và cuối cùng cũng đã đến Pforzheim lúc trời sẩm tối, thông báo thành tích của mình cho Karl Benz qua điện tín.

 

Ngày nay, sự kiện ấy được tổ chức ở Đức bằng một cuộc đua ô tô cổ. Model 3 của Benz ra mắt công chúng khắp thế giới tại hội chợ quốc tế 1889 ở Paris, và khoảng 25 chiếc Motorwagen được sản xuất trong khoảng thời gian giữa 1886 và 1893. Mở rộng quy mô Benz & Cie Do nhu cầu về loại động cơ đốt trong tĩnh ngày càng lớn, Benz buộc phải mở rộng nhà máy, và vào năm 1886 ông thêm vào một tòa nhà mới đặt tại Waldhofstrasse (hoạt động cho tới năm 1908).

 

Benz & Cie. đã phát triển trong thời kỳ chuyển tiếp từ 50 nhân công (1890) lên tới 140 (1899). Suốt những năm cuối của thế kỷ 19- Benz & Company – là công ty ô tô lớn nhất thế giới với 572 chiếc ô tô được sản xuất vào năm 1899.

 

Năm 1899, Benz & Cie. trở thành công ty cổ phần với sự tham gia của Friedrich Von Fischer và Julius Ganß, hai người nước ngoài là thành viên của hội đồng quản trị. Ganß làm việc tại phòng thương mại. Những vị giám đốc mới này khuyên Karl nên sản xuất ít xe ô tô đắt tiền để phù hợp với nhu cầu sản xuất hàng loạt. Vào năm 1893, Benz chế tạo chiếc Victoria, một chiếc ô tô hai chỗ ngồi với động cơ 3hp, có thể đạt đến tốc độ 11mph, và một trục trước chủ chốt được vận hành bởi bánh lái buộc vào trục lăn dùng để lái. Model này thành công với 45 chiếc được bán vào năm 1893. Một năm sau đó (1894) Benz cải tiến thiết kế này trong model Velo mới của ông. Chiếc ô tô này được sản xuất với quy mô lớn – 1200 chiếc từ 1894 đến 1901 – đến mức nó được xem là chiếc ô tô được sản xuất hàng loạt đầu tiên. Benz Velo cũng tham gia vào cuộc đua ô tô đầu tiên: Paris to Rouen 1894 Năm 1895, Benz chế tạo chiếc xe tải đầu tiên trong lịch sử. Một số chiếc sau đó được công ty xe bus Netphener, hãng xe bus đầu tiên trong lịch sử, thay đổi đôi chút. Karl Benz được cấp bằng sáng chế cho động cơ boxer với các pít tông nằm ngang ngược hướng vào năm 1896. Những pít tông tương ứng đồng thời chạm vào điểm chết, vì thế sẽ cân bằng với nhau về xung lượng. Động cơ dẹt có 4 hoặc vài xi lanh là loại động cơ boxer phổ biến nhất và được gọi là động cơ pittong ngược nằm ngang. Đây là nguyên tắc thiết kế của những động cơ xe đua vận hành cao như Porsches.

 

Mặc dù Daimler mất vào 03/1900, và không có bằng chứng nào cho thấy Karl Benz và Gottlieb Daimler quen biết nhau cũng như biết đến những thành tựu đầu tiên của nhau, nhưng sự cạnh tranh với Daimler Motors (DMG) ở Stuttgart đã bắt đầu thách thức nhà lãnh đạo của Benz & Cie.

 

 

Vào 10/1900 nhà thiết kế chính của DMG, Wilhelm Maybach, đã cho ra đời chiếc Mercedes-35hp theo yêu cầu của Emil Jellinek ghi trong hợp đồng. Jellinek mua 36 chiếc và ông trở thành một dearler của model này. Mặc dù Maybach rời DMG vào năm 1907, nhưng ông là người thiết kế model này và tất cả những thay đổi quan trọng của nó. Sau khi thử nghiệm, chiếc xe đầu tiên được giao cho Jellinek vào 22/12/1900. Jellinek tiếp tục gợi ý thay đổi model và đã thu được những kết quả tốt trong những năm tiếp theo, thúc đẩy DMG tăng cường sản xuất mẫu ô tô này.

 

 

Benz phản công bằng chiếc Parsifil, ra mắt năm 1903, với hai xi lanh thẳng và tốc độ tối đa là 37mph. Sau đó, các giám đốc khác đã thuê một số nhà thiết kế Pháp mà không có sự tư vấn của Benz. (Pháp là một nước có ngành ô tô phát triển dựa vào những sáng chế của Maybach.)

 

Do động thái này, sau những cuộc thảo luận căng thẳng, vào 24/02/1903, Karl Benz quyết định nghỉ hưu, không làm quản lý thiết kế nữa mặc dù ông vẫn là giám đốc trong hội động quản trị cho đến lúc mất vào năm 1929.

 

Hai con trai của Benz là Eugen và Richard cũng rời khỏi công ty, nhưng Richard trở lại vào năm 1904 trên cương vị là một nhà thiết kế ô tô khách.

 

Cho tới năm 1904, doanh số của Benz & Cie.đã tăng lên 3480 chiếc và công ty vẫn là hãng sản xuất ô tô dẫn đầu. Mặc dù vẫn tiếp tục tham gia vào hội đồng quản trị của Benz & Cie., nhưng Karl Benz cũng sớm tìm cho mình một công ty khác và cùng làm việc với con trai, Eugen. Công ty này có mối quan hệ chặt chẽ với gia đình ông, sản xuất ô tô dưới một nhãn hiệu khác.

 

 

Vào năm 1909, Benz & Cie. sản xuất chiếc Blitzen Benz và chiếc xe đua này đã lập kỷ lục tốc độ 288,1 km/h, được xem là “ nhanh hơn bất kỳ loại máy bay, tàu hỏa hay ô tô nào” vào thời điểm đó. Nó duy trì kỷ lục này trong vòng 5 năm.

 

Benz-Söhne (1906 - 1923)

 

Karl Benz và con trai ông, Eugen, chuyển tới sống tại Ladenburg, và với số vốn của riêng mình, họ thành lập công ty Benz Sons (Benz-Söhne) vào 1906, sản xuất ô tô và động cơ gas. Động cơ gas sau đó được thay thế bằng động cơ xăng do thiếu nhu cầu. Ô tô của Benz-Söhne có chất lượng tốt và trở nên phổ biến ở London dưới dạng taxi.

 

Tropfenwagen

 

Vào năm 1912, Karl Benz thanh lý tất cả các cổ phiếu ở Benz-Söhne và để lại công ty cho Eugen và Richard. Năm ông tròn 70 tuổi (25/11/1914), Karl Benz được trường đại học Karlsruhe University trao học vị tiến sỹ. Hầu như ngay từ lúc bắt đầu ngành sản xuất ô tô, sự có mặt của xe đua thể thao đã trở thành cách thức để quảng bá cho các hãng. Thoạt đầu, các model sản xuất được tham gia đua tốc độ và Benz Velo đã có mặt trong cuộc đua ô tô đầu tiên: Paris to Rouen 1894. Sau đó, việc đầu tư phát triển xe đua cho dòng ô tô thể thao mang lại nhiều doanh thu do việc gắn tên ô tô với người chiến thắng. Chiếc xe đua có một không hai được sản xuất tại thời điểm đó (mà chúng ta có thể nhìn thấy trong bức ảnh của Benz), chiếc xe có động cơ giữa và được thiết kế khí động học đầu tiên, Tropfenwagen, đã được giới thiệu tại European Grand Prix 1923.

 

350 chiếc ô tô đã được sản xuất vào năm 1923, năm cuối cùng của công ty Benz-Shone. Trong năm tiếp theo, 1924, Karl Benz sản xuất thêm hai chiếc 8/25 hp dành cho mục đích sử dụng riêng của ông, vì vậy ông không bao giờ bán chúng. Hiện nay, hai chiếc xe vẫn đang được bảo tồn.

 

Hướng tới Daimler-Benz và Mercedes Benz (1926)

 

Trong suốt chiến tranh thế giới thứ nhất, cả Benz & Cie và Daimler Motors (DMG) đều tăng cường sản xuất với khối lượng lớn để phục vụ chiến tranh. Sau khi chiến tranh kết thúc, cả hai nhà sản xuất này trở lại hoạt động bình thường, tuy nhiên nền kinh tế Đức lúc đó đang chao đảo nghiêm trọng. Ô tô được xem là món hàng xa xỉ và bị đánh thuế 15%. Cùng thời điểm đó, nước Đức đang ở trong tình trạng khan hiếm xăng trầm trọng. Để đối phó với khó khăn này, vào năm 1919, theo gợi ý của Karl Benz, Benz & Cie. đề nghị hợp tác với DMG thông qua người đại diện là Karl Jahn, nhưng DMG từ chối lời đề nghị này.

 

Khủng hoảng kinh tế ở Đức ngày càng trở nên tồi tệ. Vào năm 1923, Benz & Cie. chỉ sản xuất được 1.328 chiếc ở Mannheim, và DMG 1.020 chiếc ở Stuttgart. Giá trung bình của một chiếc ô tô là 25 triệu mác do lạm phát diễn ra nhanh chóng. Hai công ty lại thương lượng trở lại và vào năm 1924 ký một thỏa thuận lợi ích tương hỗ có hiệu lực cho đến năm 2000. Cả hai hãng đã cùng tiêu chuẩn hóa thiết kế, sản xuất, mua, bán và quảng cáo –cùng market sản phẩm ô tô của mình – mặc dù vẫn giữ nhãn mác riêng.

 

 

Cuối cùng, vào ngày 28/7/1926 Benz & Cie. và DMG đã sáp nhập thành công ty Daimler-Benz và đặt tên cho những chiếc ô tô của mình là Mercedes Benz nhằm tôn vinh model quan trọng nhất của DMG, Mercedes-35hp.

 

 

Tên model DMG được chọn theo tên của cô con gái 10 tuổi Mercedes Jellinek của Emil Jellinek (lúc đó là một trong những đối tác của DMG), người đã đặt ra những tiêu chuẩn kỹ thuật cho model mới. Một logo mới được tạo ra- gồm ngôi sao ba cánh (đại diện cho phương châm của Daimler: “ động cơ dùng cho đường bộ, đường thủy và đường hàng không”) được bao quanh bởi những nhành nguyệt quế truyền thống từ logo của Benz – và được gắn nhãn Mercedes-Benz.

 

Năm tiếp theo (1927), số lượng xe bán ra tăng gấp ba đạt 7918 chiếc và động cơ diesel được dùng cho sản xuất xe tải.

 

 Năm 1928, Mercedes Benz SS trình làng.

 

Vào 4/4/1929, Karl Benz qua đời tại nhà riêng ở Ladenburg ở tuổi 84 do chứng viêm cuống phổi.

 

Nguồn: Báo Mới

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

  • Untitled-2