Trai làng đóng khố cướp cầu 20 kg trong bùn

28.05.2018

Cứ vào chừng giữa tháng tư Âm lịch hàng năm, tại thôn Yên Viên, xã Vân Hà (Việt Yên- Bắc Giang) lại mở hội vật cầu bùn để cầu cho mưa thuận gió hòa, dân làng được no ấm.Lễ hội cầu bùn tại thôn Yên Viên năm nay được tổ chức bắt đầu từ ngày 12 – 14/ 4 Âm lịch 2 năm một lần vào các năm chẵn.

 

 

Địa điểm diễn ra lễ hội là di tích lịch sử Đền Chùa Vân, sân thi đấu là sân hành lễ trước cửa đền rộng hơn 200m2 được đổ đầy bùn lỏng. Hai đầu sân đấu có hai hố sâu khoảng 80cm, rộng 50cm để các quan cầu ôm cầu đẩy xuống hố trong tình huống cướp cầu dưới bùn nước nhão.

 

Hội thi được tổ chức trong ba ngày 12, 13 và 14 tháng 4 âm lịch.

 

Ngày 12 đánh hai cầu (một lần đẩy cầu xuống hố được coi là một cầu), ngày 13 đánh ba cầu, ngày 14 đánh bốn cầu.

 

Những người tham gia chơi chủ yếu là các thanh niên trai tráng trong làng bao gồm 16 thanh niên trai tráng khỏe mạnh tham gia hội vật được gọi là “quan cầu”. Các thanh niên này phải khỏe mạnh, đều phải là trai chưa vợ, gia đình không có tang, không có bệnh tật, dị tật.

 

 

Họ chia làm 4 giáp (mỗi giáp 4 người), sau đó 4 giáp này lại được chia thành hai đội (mỗi bên 8 người) tham gia cướp cầu trên sân bùn lầy.

 

Hai giáp cử những chàng trai khỏe nhất ra ràng, xe đai đấu vật giữa sân bùn nhão. Sau 3 hiệp nếu giáp nào thắng thì giáp đó sẽ được giao cầu.

 

 

Ba ngày trước khi diễn ra hội, các thanh niên này phải kiêng rượu, tỏi, hành và kiêng quan hệ nam nữ để thân thể được trong sạch. Thanh niên hai đội Giáp Thượng và Giáp Hạ đóng khố cởi trần và tiến hành các nghi lễ xin thánh Tam Giang mở hội và thi đấu.

 

Trong quá trình đưa ra sân đấu, cầu được mang từ Đông sang Tây theo hướng mặt trời mọc và lặn.

 

Quả cầu không phải cầu bình thường, mà là quả cầu bằng gỗ lim nặng khoảng 20kg, đường kính khoảng 40cm. Bưng được quả cầu đó và phải bảo vệ, di chuyển, cho vào lỗ trước sự cản phá “ác liệt” của đối phương và trên bãi bùn trơn trượt, quả là một thử thách không hề nhỏ.

 

 

Trận đấu rất hấp dẫn, nhiều kịch tính, trong tiếng trống thúc giục lúc khoan thai, lúc dồn dập để tranh cầu.

 

Khi một "quan cầu" cướp được cầu thì những thành viên khác của đội sẽ tìm cách di chuyển để bảo vệ, đưa quả cầu vào lỗ đối phương.

 

 

Tuy nhiên với sức nặng của quả cầu, bên ngoài dính bùn và mặt sân trơn trượt cùng nỗ lực truy cản của đối phương, không dễ đưa quả cầu về đích.

 

Do bùn trơn nên các "quan cầu" thường xuyên bị ngã khi cố gắng đưa cầu về lỗ của đối phương.

 

Trên sân, nhiều cú va chạm nảy lửa nhưng không ảnh hưởng đến quyết tâm của từng "quan cầu".

 

Kết thúc cuộc chơi, quả cầu thánh được bao lại sạch sẽ rồi đưa lên ban thờ làm lễ tạ Thánh.

 

Lễ tế gồm trầu, rượu, hoa quả theo đúng luật lệ làng: “Sáng tế chiêu, chiều tế tịch”. Các quân cầu lại xếp hàng tạ Thánh rồi ùa ra sông Cầu tắm rửa sạch sẽ kết thúc một ngày trong lễ hội vật cầu nước.

 

Quả cầu vốn tượng trưng cho Mặt trời, nên cướp được cầu là cướp được nắng, mùa màng sẽ bội thu, cây cối xanh tốt và may mắn cho toàn bộ dân làng.

 

Với quan niệm ấy, nên hội vật cầu bùn cho dù đã trải qua hàng bao thế kỷ vẫn luôn được tồn tại, lưu truyền cho hậu thế với tình yêu quê hương, xóm làng của một đất nước với nền văn minh lúa nước.

 

Trước kia Lễ hội vật cầu diễn ra 2 năm một lần, nhưng do quá trình tổ chức mất nhiều thời gian và kinh phí hạn hẹp nên lâu nay 4 năm mới diễn ra một lần.

 

 

 

Nguồn: Ngôi sao, Tuổi Trẻ.

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

  • Untitled-2