Câu chuyện của chàng trai 29 tuổi biến bức tường Cối Xay Gió thành biểu tượng mới ...


Hơn 70 năm qua, nhà sách Hòa Bình vẫn nằm yên vị bên trong căn nhà 2 tầng ở số 1 khu Hòa Bình, bao quanh là bức tường cũ kỹ còn nguyên những nét vẽ nguệch ngoạc của dân graffiti đường phố. Nơi đây trở thành một trong những điểm nhấn nhuốm màu thời gian ở trung tâm Đà Lạt. Đơn vị chủ quản của nhà sách không cho bất kỳ doanh nghiệp nào thuê mặt bằng để buôn bán bởi đây là công ty cổ phần có vốn nhà nước. Thế nhưng vào tháng 4 năm 2017, một chàng trai Đà Lạt sau 3 tháng miệt mài đàm phán đã lấy được vị trí đắc địa ở nơi này để kinh doanh.


Giữ lại một phần hiệu sách theo thỏa thuận để bảo tồn giá trị truyền thống của Đà Lạt, phần còn lại, anh chàng mở tiệm bánh và sơn mới bức tường với màu vàng độc nhất. Cái màu vàng được tô điểm bởi logo màu đỏ và font chữ thiết kế theo phong cách retro những năm 90s đã gây sốt không chỉ ở Đà Lạt mà khiến bao du khách từ khắp nơi tò mò. Chỉ sau 1 tháng ra mắt, bức tường của tiệm bánh mang tên Cối Xay Gió như trở thành một "biểu tượng" của Đà Lạt mà bất kỳ du khách nào ghé đến thành phố này cũng muốn check-in tại đây một lần.


Kể từ sau năm 1945, Cối Xay Gió là cửa hàng đầu tiên đạt được thỏa thuận với Công ty CP Sách - TBTH Lâm Đồng để thuê lại mặt bằng này.


Chỉ chưa đầy 6 tháng, Cối Xay Gió đã có 4 cửa hàng khác nhau ở Đà Lạt và sẽ có thêm 3 cửa hàng nữa trong năm 2018. Khách du lịch tò mò về người đứng sau bức tường vàng nổi tiếng này, nhưng người dân Đà Lạt thì còn ai xa lạ gì - đó là Nguyễn Đăng Phong. Ở Đà Lạt, người ta gọi anh là Phong Windmills, không phải vì cái tên Phong cũng trùng hợp mang nghĩa là gió, mà bởi trước khi nổi tiếng với Cối Xay Gió, Phong cùng các cộng sự đã mở 5 cửa hàng cafe mang tên Windmills Coffee ở Đà Lạt và Nha Trang. Hiện anh cũng là chủ nhà hàng Vuông Pizza và Yolo Hostel, quản lý hơn 250 nhân sự, trong đó có nhiều người từ Sài Gòn chuyển lên Đà Lạt sinh sống và làm việc . Những chuỗi cửa hàng, cafe của anh đều có một đặc điểm: Tọa lạc tại vị trí đắc địa ở Đà Lạt với giá thuê đắt đỏ, và lúc nào cũng đông nghịt khách.


Để đạt được tất cả những điều ấy, Phong cũng đã bao lần chới với trên chính hướng gió mà mình đã chọn.


Tháng 5/2017, trên Facebook và Instagram, rất nhiều bạn trẻ đã chia sẻ bức ảnh chụp với bức tường màu vàng, bên trên là dòng chữ "Tiệm bánh Cối Xay Gió". Không ai biết cửa tiệm này từ đâu xuất hiện, có người còn hình dung đây hẳn là một tiệm bánh to oành nằm ngoài trung tâm Đà Lạt và có một chiếc cối xay gió giữa vùng thảo nguyên. Thế rồi mọi người rủ nhau lên Đà Lạt để check-in với bức tường vàng và ngạc nhiên nhận thấy thực chất chỉ là tiệm bánh nhỏ xinh, vừa được mở cửa tại vị trí suốt hàng chục năm qua là Nhà sách Hòa Bình.


"Bức tường vàng", "bánh mì", "cối xay gió", "check-in"... trở thành những từ khóa hot nhất thời điểm đó (và cho đến tận lúc này). Từ sáng đến tối, lúc nào cũng có đám đông người trẻ xếp hàng chờ chụp ảnh với bức tường. Sự cuốn hút từ màu vàng này cũng khiến nhiều thực khách tò mò muốn thử thêm vị bánh mì, dùng thêm cafe, sữa gạo và các sản phẩm ăn vặt khác được bán trong quán. Chỉ trong khoảng nửa năm đầu, Cối Xay Gió đã trở thành địa điểm được chụp ảnh nhiều nhất của khách du lịch, số lượng bánh mì bán ra mỗi ngày của các cửa hàng lên đến gần 1.000 ổ. Nhờ những thành công đáng nể ấy, Cối Xay Gió đã trở thành 1 trong 10 quán ăn được yêu thích nhất ở Hạng mục Đời sống giới trẻ trong khuôn khổ Giải thưởng WeChoice Awards 2017.


Kể từ khi nổi tiếng, bức tường vàng cũng bắt đầu xuất hiện nhiều phiên bản ăn theo ở các tỉnh thành khác như Mỹ Tho, Bình Dương. Vào tháng 2/2018, bức tường "tử nạn" sau một đêm bị ai đó vẽ bậy hình chú cá mập, dù đã được sơn lại nhưng dường như cái màu vàng ấy vẫn gây khó chịu cho một bộ phận người kém ý thức, và họ lại tiếp tục bôi bẩn bức tường bằng chính chữ ký graffiti của mình. Nhưng anh vẫn bình thản viết trên Facebook: "Tường bị "cá mập" cạp, sự việc nhỏ xíu hà, tận hưởng chút, mai sơn lại!".


Bức tường bị bôi bẩn có lẽ chỉ là một trong hàng triệu những vấn đề mà anh Phong cùng đội ngũ nhân viên của mình phải đối mặt hàng ngày, vậy nên anh mới có thể bình thản như thế.


Phong nói, anh rất thích một câu ngạn ngữ của người Hoa: "When the wind of change blows, some people build walls, others build windmills", nghĩa là "Khi cơn gió đổi hướng, vài người sẽ xây bức tường chắn, những người khác sẽ xây cối xay gió". Riêng Phong, anh xây cả bức tường và cả Cối Xay Gió.


Dù bận rộn với những công trình đang rốt ráo thực thi, Phong vẫn dành thời gian chia sẻ với tôi câu chuyện của Cối Xay Gió, của chính anh - về cuộc phiêu lưu từ chàng sinh viên bỏ ngang Đại học đến ông chủ lần đầu mang thương hiệu Windmills Coffee đến với Đà Lạt vào năm anh tròn tuổi 23.


Chào Đăng Phong, trước khi nói về sức hút của bức tường vàng "huyền thoại", hãy bắt đầu với những cửa hàng cafe và tiệm bánh trong chuỗi thương hiệu của anh: Cần bao nhiêu liều lĩnh để Phong có thể giành được những mặt bằng đáng-mơ-ước ở Đà Lạt như thế?


Trước nhất, tôi xác định khi mở một dự án kinh doanh nào thì địa điểm là điều quan trọng nhất. Vì thế tôi chấp nhận bỏ ra số tiền lớn để thuê được những mặt bằng đẹp nhất ở Đà Lạt. Đa phần những địa điểm mà tôi đàm phán thành công đều không phải là mặt bằng đang cho thuê để kinh doanh, thậm chí có mặt bằng vẫn còn hợp đồng cho thuê nhưng tôi thấy thích, và tôi đi hỏi. Được hay không thì tính sau, nhưng vẫn cứ phải hỏi đã!


Chẳng hạn như mặt bằng 4 tầng ở số 7A đường 3/2, tôi phải mất nhiều năm để thuê từ tầng 2, lên tầng 3 và cuối cùng là lấy được tầng 1 bên dưới sau khi một ngân hàng chuyển đi. Trong những năm ấy, tôi giao tiếp với chủ nhà liên tục, update cho họ rằng tôi đang làm gì, lợi nhuận ra sao, mong mỏi của tôi thế nào và cuối cùng tôi đã lấy được toàn bộ mặt bằng ở đây để vừa làm văn phòng chính của công ty, vừa là tổ hợp của 3 cửa hàng: Vuông Pizza, Windmills và Cối Xay Gió.


Ở Đà Lạt có nét văn hóa dễ thương với dân xây dựng, kinh doanh đó là tất cả những cô bán chè, bán xôi xung quanh đều rất thân thiện. Trước khi mở cửa hàng, tôi đích thân đi làm quen với các cô chú ở khu vực đó và nói rằng con sắp mở quán, có gì cô chú góp ý, nhân viên của con có ồn ào, khách có phàn nàn gì, cô chú cứ nói con biết. Vì thế những thông tin như ngân hàng nào sắp chuyển đi, mặt bằng nào sắp trả lại... thì tôi đều có hết.


Tôi không nghĩ mình quá liều lĩnh bởi trước khi bắt tay vào một dự án, tôi đã nghiên cứu rất kỹ và có những con số đo lường cụ thể. Tôi biết chắc địa điểm đó sẽ mang lại lợi nhuận thì mới làm, và tất nhiên để chọn địa điểm giỏi hơn thì tôi cũng đã rất nhiều lần chọn sai địa điểm nên phải đóng cửa, từ đó có kinh nghiệm hơn. Cười!


Thế còn tiệm bánh và bức tường vàng "check-in" ở nhà sách Hòa Bình (cũ), dường như anh là người đầu tiên có thể mở cửa tiệm kinh doanh ở vị trí này? Anh đã đi con đường nào để đạt được thỏa thuận cuối cùng với công ty cho thuê?


Tôi đi đường... Nguyễn Văn Cừ (cười), văn phòng công ty của họ nằm ở đó và trong 2 tháng đầu, tôi cứ đi đi về về, đến đấy gặp họ để thuyết phục. Trong những tháng đầu tiên, kết quả là con số 0 với quyết định cuối cùng luôn được đưa ra là: "Hiện tại công ty chưa có cho thuê, em về đi!", "Chắc không cho thuê đâu em ơi "...


Tôi thỏa thuận dựa trên sự chân tình và nhiệt thành của chính mình, tôi tính toán thiệt cho mình một tí để có thể lấy được mặt bằng nơi này vì tôi thực sự thích nó..


Một khi tôi thấy "dấu hiệu" họ bắt đầu suy nghĩ, nghĩa là tôi có cơ hội, vì thế tôi không từ bỏ. Mỗi tuần tôi lại thoả thuận với họ 1 chút, sau vài tháng, tôi ký được hợp đồng. Đến hiện tại, Cối Xay Gió ở khu Hòa Bình đã tròn 9 tháng tuổi.


Lúc thuê được mặt bằng, anh có xác định sẽ biến nơi đây thành điểm "check-in" nổi tiếng của Đà Lạt? Anh mất bao lâu để đưa ra được tông màu bắt mắt này?


Thẳng thắn mà nói, thành công của một dự án không chỉ nằm ở việc nhiều người biết đến, nhắc về nó, chụp ảnh với nó, mà còn là những trải nghiệm về dịch vụ và sự thỏa mãn với sản phẩm. Kể cả khi sản phẩm của bạn thắng thì chưa chắc dự án đã thắng hết mà còn phải thắng về mặt marketing, về chiến lược giá, địa điểm, có đủ tài chính để vận hành tốt chưa, đội ngũ đủ người để phục vụ tốt nhất cho khách hàng chưa. Cần đến 10 điểm thắng, để nói lên thành công của một chiến lược.


Bức tường vàng chỉ là một phần trong kế hoạch phát triển cửa tiệm của chúng tôi và quả thật tôi không nghĩ nó lại có sức lan tỏa đến thế. Lúc đầu, tôi chọn màu vàng của phố cổ Hội An, nhưng khi sơn lên tường thì cảm giác tông màu bị lạnh. Thời tiết Đà Lạt vốn đã lạnh rồi nên chúng tôi quyết định cho màu vàng ấm áp hơn một chút bằng cách chọn tông màu đậm hơn, mạnh mẽ hơn. Phải sơn đi sơn lại rất nhiều lần để ra được màu vàng ưng ý này. Vàng - đỏ cũng là màu cờ Việt Nam và nó phù hợp với sản phẩm bánh mì truyền thống Việt Nam, thức ăn đường phố quen thuộc của chúng ta và được người ngoại quốc yêu thích.


Bức tường từng được sơn màu của phố cổ Hội An nhưng vì thời tiết lạnh ở Đà Lạt mà màu vàng được tăng độ đậm lên để tạo sự ấm áp.


Khi chốt xong màu tường thì cũng là lúc phải định hướng lại cả màu của logo và màu cho tất cả sản phẩm, bao bì. Nói về font chữ của Cối Xay Gió thì chúng tôi có nhận được phản ánh từ một bạn thiết kế cho rằng đây là font chữ do bạn ấy vẽ ra và chúng tôi phải trả tiền bản quyền để được sử dụng nó. Thật ra chúng tôi nghĩ rằng font chữ này có chút khác biệt nhưng phí bản quyền cũng không đáng bao nhiêu để đi đến tranh cãi, chúng tôi chấp nhận trả phí.


Trước khi thành công với Windmills và Cối Xay Gió, Đăng Phong của những ngày còn trên ghế nhà trường đã nuôi mộng kinh doanh như thế nào?


Ngày trước, gia đình tôi cũng khá khó khăn. Hàng ngày phải đạp xe 4,5km đến trường. Sau giờ học, tôi xuống vườn nhà phụ mẹ buôn bán hoa, nông sản, đóng hàng gửi các khu vực Miền Trung, Sài Gòn. Nhà tôi thuần nông và từ nhỏ đã có truyền thống kinh doanh nên niềm đam mê này lớn theo tôi từng ngày. Nhất là những ngày buôn bán cùng mẹ, cảm giác thân thiện với những "bạn hàng", hiểu được thuận mua thì vừa bán, cứ tôn trọng khách hàng thì sẽ nhận lại được sự xác tín và yêu mến của họ.


Từ nhỏ tôi đã có một thói quen là đã thích cái gì thì dù không đủ tiền vẫn phải tìm cách để có được nó. Chẳng hạn tôi thích một chiếc xe, thì tôi sẽ mua xe cũ về, rồi dùng tiền tiết kiệm, mỗi ngày "độ" xe một ít cho đến mấy năm sau thì có được chiếc xe như mong đợi. Tiền tiết kiệm thì có thể kiếm bằng đủ mọi cách, lúc bé, tôi từng nhận công việc dán tem cho các gói trà Atiso, để tiết kiệm tiền mua hồ dán, tôi chỉ cần nấu bột lọc với nước để thành keo và dán, chi phí giảm đáng kể.


18 tuổi, tôi cũng như bao sinh viên khác, khăn gói lên Sài Gòn học. Những năm học ở Đại học Mở cũng có nhiều điều thú vị, tôi vừa học vừa làm nghiên cứu thị trường cho 3,4 công ty khác nhau. Những dịp lễ lạt thì góp vốn cùng bạn bè bán hoa, gấu bông kiếm thêm thu nhập. Đến năm 2 thì tôi đã có công việc ổn định đủ nuôi sống bản thân. Sang năm 3, tôi quyết định rời bỏ giảng đường để tập trung nghiêm túc cho dự án riêng của mình.


Bắt đầu giữa năm 2011, tôi trở thành nhà cung cấp hoa. Tháng 1 năm 2012, tôi dừng việc bán hoa để kinh doanh cafe, cùng 2 người bạn nữa mở Windmills Coffee đầu tiên trên đường Phan Đình Phùng, Đà Lạt.


Lần đầu khởi nghiệp chắc hẳn có muôn vàn khó khăn, anh đã vượt qua bằng cách nào?


Quả thật chúng tôi phải đối diện với rất nhiều thứ, cửa hàng cafe liên tục lỗ suốt 3 tháng đầu. Tôi nhận ra mình đơn giản là chỉ "làm liều", không biết gì về kinh doanh thực tiễn, những kiến thức ở trường không ứng dụng được trên thực tế. Tôi không biết làm báo cáo, không biết dùng phần mềm kế toán, không biết quản lý tài chính, trong túi không còn đồng xu nào mà vẫn không biết vì sao. Chiến lược vực dậy Windmills lúc đó thực chất dựa trên sức chịu đựng của chính bản thân tôi và những cộng sự.


Sau đó, tôi chú tâm học về cách giúp cho tôi cân đối tiền bạc, cách sử dụng nguồn tiền hợp lý. Chúng tôi thẳng thắn nói về những bất đồng giữa BQT Windmills, và rồi hồi sinh cửa hàng với slogan "Be the dream inside you" (Hãy theo đuổi giấc mơ trong bạn).